Η Ορθοδοξία μας αντανακλά στα έθιμά μας
Κάποια πράγματα είναι κοινά σε όλους τους ανθρώπους, σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της οικουμένης. Όλοι οι άνθρωποι έχουμε τις ίδιες βασικές ανάγκες, νιώθουμε χαρά, λύπη, κάνουμε όνειρα, κάνουμε σχέδια... όλοι ζητάμε να χαρούμε τη ζωή, όλοι θέλουμε να νοιώθουμε ότι έχουμε μια οικογένεια. Και όλοι θέλουμε να μοιραζόμαστε τις χαρές και τις λύπες μας με εκείνους που αγαπάμε.
Από εκεί και πέρα, ο κάθε λαός, το κάθε έθνος έχει το δικό του αξιακό κώδικα, τα δικά του κριτήρια περί ωραίου και μη, το δικό του τρόπο να αποδίδει τιμές, να μετέχει σε κοινές χαρές και λύπες, τις δικές του εορτές και ημερομηνίες μνήμης (που τις τιμά με το δικό του ξεχωριστό τρόπο).
Εμείς οι Έλληνες ερχόμαστε από πολύ μακριά στο χρόνο. Στο διάβα των χιλιετιών πολλά άλλαξαν, πολλά τροποποιήθηκαν, πολλά εξελίχθηκαν ώστε να προσαρμοστούν στις ανάγκες των νέων καιρών. Άλλα τόσα παρέμειναν σταθερά: η ευσέβεια των ανθρώπων, η λαϊκή λατρεία με τις εκδηλώσεις της, η βάση των θρύλλων και των δεισιδαιμονιών, οι βασικοί τρόποι εορτασμού ή απόδοσης τιμών σε μνήμες.
Τα έθιμά μας έχουν διαμορφωθεί τόσο από την κοσμοθέαση που έχουμε ως Έλληνες (τον τρόπο δηλαδή με τον οποίο βλέπουμε τον κόσμο και τη θέση μας σ' αυτόν) όσο και από την Ιστορία μας και τη θρησκεία μας. Αν το σκεφτούμε λίγο, αν το εξετάσουμε λίγο βαθύτερα, θα διαπιστώσουμε πως ακόμα και τα παιχνίδια που παίζαμε παιδιά (το κρυφτό, το κυνηγητό κ.α.) έχουν πτυχές άρρηκτα συνδεδεμένες με αυτά.
Στον κύκλο του κάθε χρόνου την κάθε γιορτή ο λαός μας την έχει "ντύσει" με μια πληθώρα εθίμων τα οποία είναι πλέον σύμφυτα μ' αυτήν. Και είναι, πέρα από απόδοση τιμής στη γιορτή, ένας τρόπος για να έλθουμε κοντά με τους υπολοίπους του έθνους μας. Ένας τρόπος να μοιραστούμε την εορτή ή την τιμή της μνήμης. Κάτι απολύτως απαραίτητο για ένα έθνος: ένας βασικός συνεκτικός ιστός.
Μπορείτε να φανταστείτε Χριστούγεννα χωρίς κάλαντα; Όχι βέβαια. Απόδειξη ότι ακόμα κι αν δεν έλθει κάποιος πιτσιρίκος "να μας τα πει" εμείς τα αναζητούμε - στο ραδιόφωνο, στο Ίντερνετ, όπου μπορούμε.
Με τον ίδιο τρόπο έχουμε συνδέσει τη βασιλόπιττα με την Πρωτοχρονιά, τα βάγια με την Κυριακή των Βαΐων και τόσα άλλα. Και είναι ευχής έργον που τα τελευταία χρόνια μια σειρά από υπέροχα έθιμα που είχαν ατονήσει ξαναζωντανεύουν. Ευχής έργον, όπως είπαμε, αλλά και ευχάριστο πολύ: η ενίσχυση των συνεκτικών ιστών του έθνους, ειδικά στις μέρες μας είναι ιστορική αναγκαιότητα, για λόγους εθνικής επιβίωσης.
Ποιός άλλωστε από εμάς δεν χαίρεται τους καλοκαιρινούς μήνες με τα τόσα πανηγύρια; Πανηγυρίζουν τα χωριά μας τη μνήμη του πολιούχου τους Αγίου, του αποδίδουν τις πρέπουσες τιμές και ταυτόχρονα όλοι οι χωριανοί, όλοι οι συμπατριώτες γλεντούν μαζί και έρχονται κοντά. Και βέβαια, στο πανηγύρι του διπλανού χωριού συμμετέχουν κι αυτοί.
Θα έχετε σίγουρα παρατηρήσει πως στα πανηγυριώτικα γλέντια κυριαρχεί η παραδοσιακή, ελληνική μουσική, λαϊκά (τα οποία είναι κι αυτά έκφανση της ελληνικής μουσικής, κι ας θέλουν κάποιοι να τα βαφτίζουν τουρκικά) και δημοτικά. Θα έχετε δει, λοιπόν, στα γλέντια αυτά, πως απελευθερώνεται η ψυχή με αυτά τα ακούσματα: όλοι μπαίνουν στο κέφι, ακόμα και εκείνοι στους οποίους δεν πολυαρέσουν. Το κέφι βλέπετε είναι ...μεταδοτικό.
Το να κρατάμε τους δρόμους της δικής μας μουσικής είναι εξαιρετικά σημαντικό για τη συνέχεια του έθνους μας, όπως αντιλαμβάνεστε. Και είναι το πάντρεμα αυτό της Ορθοδοξίας μας με τη λαϊκή θρησκευτικότητα που δημιουργεί τις παραδόσεις αυτές, οι οποίες υπηρετούν τον παραπάνω στόχο.
Τα έθιμά μας που έχουν διατηρηθεί στο χρόνο, οι τρόποι εορτασμού, οι λαϊκές δοξασίες - ακόμα και οι δεισιδαιμονίες - οι πεποιθήσεις και οι συμπεριφορές που πηγάζουν από όλα αυτά μιλάνε ξεκάθαρα για τό πόσο άρρηκτα είναι συνδεδεμένα με την Ορθοδοξία μας.
Ας τα χαρούμε, λοιπόν, τα έθιμά μας. Είναι όμορφα, έχουν αξία, μας ενώνουν ως έθνος και ως λαό.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου